वैदेशिक रोजगार पूर्ण गाइड
DOFE को नियम, १०-चरणको प्रक्रिया र आवश्यक सम्पूर्ण जानकारी
नेपालबाट हरेक वर्ष ५ लाखभन्दा बढी श्रमिक वैदेशिक रोजगारीमा जान्छन्। तपाईँको यात्रा सुरक्षित र कानुनी बनाउन श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालय अन्तर्गतको वैदेशिक रोजगार विभाग (DOFE) ले बनाएका नियमहरू पालना गर्नु अनिवार्य छ। एजेन्टको भरमा नपरी यो गाइड पढेर आफैँ सचेत बन्नुहोस्।
प्रक्रिया सुरु गर्नुअघि के तयार गर्ने?
- वैध नेपाली राहदानी (पासपोर्ट): कम्तीमा १८ महिना म्याद बाँकी भएको राहदानी (सम्झौता अवधिभर नवीकरणको झन्झटबाट बच्न २४ महिना प्लस भएको राम्रो)।
- नेपाली नागरिकताको प्रमाणपत्र: सक्कल नेपाली नागरिकताको प्रमाणपत्र।
- नागरिकताको स्पष्ट प्रतिलिपि: नागरिकताको स्पष्ट र सफा फोटोकपीहरू
- हालसालै खिचिएको पासपोर्ट साइज फोटो: सेतो पृष्ठभूमि, औपचारिक पोशाक। ८-१० प्रति (३५x४५ मिमी)। ३०० DPI को डिजिटल कपी पनि राख्नुहोस्।
- तालिम वा सीपसम्बन्धी प्रमाणपत्र: तालिम वा सीपसम्बन्धी सक्कल प्रमाणपत्र र आवश्यक परेमा सम्बन्धित पेशागत परिषद्को दर्ता प्रमाणपत्र
वैदेशिक रोजगारीको १० चरणहरू
कुनै पनि चरण नछोड्नुहोस्, यी सबै तपाईँकै सुरक्षाको लागि हुन्।
🏢 रोजगारी र म्यानपावर कम्पनीको जाँच गर्नुहोस्
म्यानपावर कम्पनीको DOFE लाइसेन्स जाँच गर्नुहोस्। साथै तपाईंलाई प्रस्ताव गरिएको पदका लागि सरकारी पूर्वस्वीकृति (Swikrit Mang) प्राप्त भएको छ कि छैन हेर्नुहोस्।
📝 रोजगार सम्झौता ध्यानपूर्वक पढ्नुहोस्
काममा जानुअघि तपाईं र रोजगारदाताबीच हुने सम्झौता राम्रोसँग बुझ्नुहोस्। तपाईंको पद,गर्नुपर्ने काम,मासिक तलब,ओभरटाइमको व्यवस्था,खाना वा आवासको व्यवस्था,करारको अवधि,बिदाको सुविधा,आदि विषय स्पष्ट हुनुपर्छ।
📄 DOFE आवेदन प्रक्रिया अगाडि बढाउनुहोस्
यसमा सामान्यतया प्रयोग हुने कागजातहरूमा पासपोर्टको विवरण,नागरिकताको प्रतिलिपि,फोटो,रोजगार सम्झौता,रोजगारदाताको मागपत्र,CV,रोजगारीसम्बन्धी अन्य आवश्यक प्रमाण,आदि पर्छन्।
💰 वैदेशिक रोजगार कल्याणकारी कोषमा रकम योगदान
तोकिएको बैंकमार्फत खाडी/मलेसियाको लागि रु. १,५०० र अन्य देशको लागि रु. २,५०० जम्मा गर्नुपर्छ। भुक्तानी गरेपछि रसिद वा बैंक भौचर सुरक्षित राख्नुहोस्।
👆 बायोमेट्रिक दर्ता पूरा गर्नुहोस्
पहिलो पटक वैदेशिक रोजगारीमा जाने कामदारले बायोमेट्रिक दर्ता गर्नुपर्ने हुन्छ। यस प्रक्रियामा सामान्यतया औंलाछाप,डिजिटल पहिचान र फोटो जस्ता विवरण सरकारी प्रणालीमा दर्ता गरिन्छ।
🩺 स्वास्थ्य परीक्षण गराउनुहोस्
खाडी देशका लागि GAMCA मान्यता प्राप्त क्लिनिकमा र अन्य देशका लागि तोकिएको क्लिनिकमा स्वास्थ्य परीक्षण गराउनुहोस्। रिपोर्ट ९० दिनको लागि मात्र मान्य हुन्छ।
🎓 २ दिने अभिमुखीकरण (Orientation)
उडान अघि २ दिने तालिम अनिवार्य लिनुपर्छ। यसमा गन्तव्य देशको कानुन, सुरक्षा, र दूतावासलाई सम्पर्क गर्ने तरिका सिकाइन्छ। नक्कली सर्टिफिकेट बनाउने प्रयास नगर्नुहोस्।
🛂 श्रम स्वीकृति (Labour Permit) प्राप्ति
सबै कागजात रुजु भएपछि DOFE ले पासपोर्टमा श्रम स्वीकृतिको स्टिकर टाँस्छ वा अनलाइन स्मार्ट कार्ड दिन्छ। यो बिना उड्न पाइँदैन। 'एयरपोर्टमा सेटिङ छ' भन्ने भ्रममा नपर्नुहोस्।
🛂 भिसा स्ट्याम्पिङ
सम्बन्धित देशको दूतावासले तपाईँको राहदानीमा वर्किङ भिसा स्ट्याम्प गर्छ। एजेन्सीले भिसा लागेको राहदानी तपाईँलाई फिर्ता गर्नुपर्छ।
✈️ विमानस्थलबाट प्रस्थान
उडान समयभन्दा ४ घण्टा अगाडि विमानस्थ पुग्नुहोस्। अध्यागमनमा श्रम स्वीकृति, ओरेन्टेसन सर्टिफिकेट, र बैंक भौचर देखाएर सुरक्षित यात्रा सुरु गर्नुहोस्।
कल्याणकारी कोषबाट के सुविधा पाइन्छ?
तपाईँले तिरेको रु. १,५००/२,५०० ले प्रदान गर्ने कभरेज
प्राकृतिक मृत्यु भएमा
इच्छाएको व्यक्ति वा नजिकको हकवालालाई प्रदान गरिने
दुर्घटनाबाट मृत्यु भएमा
शव नेपाल ल्याउने सम्पूर्ण खर्चसहित
स्थायी अशक्तता भएमा
अपाङ्गताको प्रकृति र प्रतिशत अनुसार निर्धारण हुने
आपतकालीन उपचार
गम्भीर प्रकृतिको बिरामी भई उपचार गराउनुपर्ने अवस्थामा
उद्धार तथा स्वदेश फिर्ता
दूतावासको सिफारिसमा नेपाल फर्काउनुपर्ने अवस्थामा
बालबालिकाको शिक्षा
(श्रमिकको मृत्यु भएमा, प्रति बच्चा वार्षिक)
नोट: यी रकम तथा सुविधा सम्बन्धी नियम परिवर्तन हुन सक्ने भएकाले दाबी गर्नुअघि सम्बन्धित निकायबाट हालको व्यवस्था पुष्टि गर्नुहोस्।
यी गल्तीहरू नगर्नुहोस्
- रसिद नलिई पैसा तिर्नु: एजेन्सीको छाप र हस्ताक्षर भएको आधिकारिक रसिद माग्नुहोस्। रसिदबिना दिएको रकम पछि प्रमाणित गर्न कठिन हुन सक्छ।
- भिजिट भिसामा काम गर्न जानु: काम गर्ने उद्देश्य भए श्रम इजाजत बिना पर्यटक भिसा वा भिजिट भिसामा विदेश जानु गम्भीर जोखिम हो।
- श्रम स्वीकृति पूरा नगरी यात्रा गर्नु: “एयरपोर्ट मै गरिदिन्छौं” वा “पछि कागज आउँछ” भन्ने कुरामा विश्वास गरेर यात्रा नगर्नुहोस्। यात्रा गर्नुअघि आवश्यक स्वीकृति र कागजात तयार छन् कि छैनन् सुनिश्चित गर्नुहोस्।
- नक्कली सर्टिफिकेट: नक्कली अभिमुखीकरण (PDO) प्रमाणपत्र प्रयोग गर्नु गैरकानुनी हो, यसो गर्दा विमानस्थलमै फर्कनुपर्ने जोखिम रहन्छ।"
- श्रम स्वीकृति स्टिकर: श्रम स्वीकृति (लेबर पर्मिट) पासपोर्टमा भौतिक रूपमै उपलब्ध नभई उडान भर्न पाइने छैन। विदेश प्रस्थान गर्नु अगावै स्टिकर पासपोर्टमा हुनुपर्दछ।
गन्तव्य अनुसार प्रक्रिया फरक
खाडी र मलेसिया
धेरैजसो कम्पनीले 'फ्री भिसा फ्री टिकट' दिन्छन्। GAMCA मेडिकल अनिवार्य हुन्छ।
दक्षिण कोरिया (EPS)
भाषा परीक्षा पास गर्नुपर्छ। यो सरकार-देखि-सरकार (G2G) सम्झौता हो। एजेन्ट लाग्दैन।
युरोप
भिसा प्रक्रिया लामो हुन्छ (४–८ हप्ता)। दूतावासमा अन्तर्वार्ता दिनुपर्ने हुन सक्छ।
प्रायः सोधिने प्रश्नहरू (FAQ)
देश बिशेष जानकारी
विस्तृत जानकारीको लागि सम्बन्धित देशमा क्लिक गर्नुहोस्